Strategiczne programy badań naukowych i prac rozwojowych to wysokobudżetowe programy wynikające z polityki naukowej i innowacyjnej państwa, służące rozwojowi polskiej gospodarki i sektora publicznego. Programy strategiczne ustanawia minister właściwy do spraw nauki w ramach Krajowego Programu Badań Naukowych i Prac Rozwojowych, a następnie przekazuje ich realizację Narodowemu Centrum Badań i Rozwoju.
Cele programów strategicznych będą urzeczywistniane poprzez realizację zadań badawczych, czyli projektów obejmujących badania naukowe i prace rozwojowe, służących rozwiązywaniu konkretnych problemów technicznych, naukowych lub społecznych. Realizacja programów strategicznych powinna przyczyniać się do konsolidacji najlepszych zespołów badawczych i integracji środowisk naukowych i gospodarczych wokół zagadnień kluczowych dla rozwoju kraju. Należy podkreślić, że wykonawcami poszczególnych zadań badawczych lub ich części będą mogły być również przedsiębiorstwa (Centrum będzie mogło udzielać pomocy publicznej).
Zgodnie z ustawą o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju, realizacja strategicznego programu badań naukowych i prac rozwojowych przez Centrum obejmuje w szczególności: określanie zadań badawczych i warunków ich wykonania, ogłaszanie konkursów, ocenę i wybór ofert, zawieranie umów oraz nadzór nad wykonaniem, odbiór, ocenę i rozliczanie realizacji zadań badawczych.

Krajowy Program Badań Naukowych i Prac Rozwojowych